Dava dışı çözüm
Arabuluculuk ve uzlaştırma
Dava şartı arabuluculuk, arabuluculuk süreci ve ceza muhakemesinde uzlaştırma hakkında genel bilgiler.
Arabuluculuk
Tarafların kendi çözümünü bulduğu yol
Arabuluculuk, özel hukuk uyuşmazlıklarında tarafların tarafsız bir arabulucunun yardımıyla bir araya gelip çözüm aradığı yöntemdir. Arabulucu karar vermez; tarafların iletişim kurmasını ve kendi çözümlerini üretmesini sağlar. Görüşmeler gizlidir ve orada yapılan teklifler sonradan delil olarak kullanılamaz.
Taraflar anlaşırsa, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.
Hangi uyuşmazlıklarda zorunlu?
Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Başlıcaları:
- İşçi ve işveren arasındaki işçilik alacağı, tazminat ve işe iade uyuşmazlıkları
- Ticari davalarda bir miktar paranın ödenmesine ilişkin alacak ve tazminat talepleri
- Tüketici uyuşmazlıkları (hakem heyeti sınırının üzerindekiler)
- Kira, kat mülkiyeti, komşu hakkı ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları
- Ticari işletme rehni ve fikri ve sınai haklara dayanan ticari davalardaki para alacakları
Uyuşmazlığınızın bu kapsamda olup olmadığını arabuluculuk testi, olası ücreti ise arabuluculuk ücreti aracı ile görebilirsiniz.
Arabuluculukta süreler
- İş uyuşmazlıkları
- 3 hafta, en çok 1 hafta uzatma
- Ticari uyuşmazlıklar
- 6 hafta, en çok 2 hafta uzatma
- Tüketici uyuşmazlıkları
- 3 hafta, en çok 1 hafta uzatma
- Kira ve ortaklığın giderilmesi
- 3 hafta, en çok 1 hafta uzatma
- İşe iade başvurusu
- Fesihten itibaren 1 ay
- Anlaşamama sonrası işe iade davası
- Son tutanaktan itibaren 2 hafta
Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez. Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından aleyhe sonuçlarla karşılaşır.
Avukatla arabuluculuk
Arabuluculukta vekilin rolü
Arabulucu tarafsızdır ve taraflara hukuki danışmanlık veremez. Taleplerin hesaplanması ve anlaşma belgesinin içeriği bakımından vekil olarak avukatın görevleri şunlardır:
Kıdem, ihbar, fazla mesai, faiz, kira farkı ya da alacak kalemleri belgelere dayanarak hesaplanır.
Dava yolunun olası süresi ve masrafları ile görüşmedeki teklifler müvekkille birlikte değerlendirilir.
Ödeme takvimi, temerrüt hâli ve ibra kapsamı açıkça yazılmayan anlaşmalar yeni uyuşmazlık doğurabilir.
Uzlaştırma
Ceza dosyalarında uzlaştırma
Uzlaştırma, kanunda sayılan bazı suçlarda şüpheli ya da sanık ile mağdurun, bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çalıştığı ceza muhakemesi kurumudur. Taraflar anlaşır ve edim yerine getirilirse soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında davanın düşmesine karar verilir.
Uzlaştırma teklifi yapıldığında, teklifin tebliğinden itibaren üç gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Bu kısa süre nedeniyle teklifi aldığınızda gecikmeden hukuki destek almanız önemlidir.
Uzlaştırmada nelere dikkat edilir?
- Edimin (ödeme, özür, zararın giderilmesi) ne zaman ve nasıl yerine getirileceği açıkça yazılmalıdır.
- Taksitli ödemede edim tamamlanmadan dosya kapanmaz; ödeme planına uyulmalıdır.
- Uzlaşma, aynı olaydan doğan tazminat hakları bakımından da sonuç doğurabilir; kapsamı iyi belirlenmelidir.
- Uzlaştırma görüşmeleri gizlidir; burada yapılan açıklamalar yargılamada delil olarak kullanılamaz.