Satıştan inşaat işine kadar her borç ilişkisinin temeli sözleşmedir. İhlal hâlinde ihtarın zamanı ve kullanılan seçimlik hak, istenebilecek alacak ve tazminatı belirler.
Bu alandaki başlıca konular
- Satış, eser, hizmet, vekâlet ve kira sözleşmelerinin hazırlanması
- İhtarname ile temerrüt ve fesih bildirimleri
- Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak ve tazminat davaları
- Cezai şart, bağlanma parası ve teminat uyuşmazlıkları
- Eser sözleşmelerinde ayıp, eksik iş ve gecikme tazminatı
- Kefalet sözleşmeleri ve sebepsiz zenginleşme davaları
Temerrüt ve ihtar
Borçlu, belirli bir vade kararlaştırılmışsa vadenin geçmesiyle, kararlaştırılmamışsa alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Karşılıklı sözleşmelerde alacaklı, borçluya uygun bir süre vererek ifayı isteyebilir; süre de sonuçsuz kalırsa ifa ile birlikte gecikme tazminatı, ifadan vazgeçip olumlu zarar ya da sözleşmeden dönüp olumsuz zarar seçeneklerinden birini kullanabilir. Ayrıntıları sözleşmeye aykırılık rehberimizde anlattık.
Cezai şart
Cezai şart, borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenmesi kararlaştırılan tutardır. Hâkim, fahiş bulduğu cezai şartı kendiliğinden indirebilir; ancak tacirlerin kararlaştırdığı cezai şartlarda bu indirim istenemez. Cezai şartın ifayla birlikte mi, ifa yerine mi istenebileceği sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Zamanaşımı
Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Kira, faiz, ücret gibi dönemsel edimler ile bazı sözleşmelerden doğan alacaklar için süre beş yıldır. Zamanaşımı dava açılması, icra takibi ya da borcun ikrarıyla kesilir. Zamanaşımı aracıyla sürenizi kontrol edin.
İlk adımlar
- Sözleşmenin imzalı nüshasını ve eklerini saklayın.
- Karşı tarafı yazılı olarak temerrüde düşürün; ihtarın tarihi önemlidir.
- Zamanaşımı süresini dava açmadan önce hesaplatın.
Sık sorulan sorular
İhtarname noterden mi gönderilmeli?
Kanun her durumda noter şartı aramaz; ancak ispat kolaylığı için ihtarnamenin noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü posta ile gönderilmesi önerilir. Tacirler arasında temerrüt ve fesih ihbarları noter, iadeli taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzalı e-posta ile yapılmalıdır.
Sözlü sözleşme geçerli mi?
Kanun özel bir şekil öngörmedikçe sözleşmeler sözlü de kurulabilir. Ancak taşınmaz satışı, kefalet, rekabet yasağı gibi bazı sözleşmeler belirli şekle tabidir. Sözlü sözleşmede asıl sorun ispattır; tanık, yazışma ve ödeme kayıtları önem kazanır.
Kefalet sözleşmesinde eş rızası gerekir mi?
Evli kişinin kefil olabilmesi için kural olarak eşinin yazılı rızası gerekir. Kefalet sözleşmesinde kefilin sorumlu olacağı azami tutar ve kefalet tarihi kefilin el yazısıyla yazılmalıdır; aksi hâlde sözleşme geçersiz olabilir.
Sözleşme uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?
Taraflar tacir ve konu bir para alacağıysa ticari dava olarak arabuluculuk dava şartıdır. Tüketici işlemlerinde ve kira ilişkilerinde de zorunludur. Uyuşmazlığınızı arabuluculuk testinden kontrol edebilirsiniz.
