Miras uyuşmazlıkları çoğu zaman aile içinde ortaya çıkar. Bu sayfada mirasçılık belgesi, mirasın reddi, saklı pay ve ortaklığın giderilmesi konularının temel kurallarını özetledik.
Bu alandaki başlıca konular
- Mirasçılık belgesi ve terekenin tespiti
- Mirasın reddi ve borca batık terekenin tespiti
- Vasiyetname düzenlenmesi, açılması ve iptali
- Saklı payın korunması: tenkis davaları
- Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) ve miras paylaşımı
Mirası reddetmek
Mirasçı, ölümü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Terekeye ait mallara sahip gibi davranmak ret hakkını ortadan kaldırabilir. Mirasın reddi rehberimiz süreyi ve sonuçlarını anlatıyor.
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakan, mirasının saklı paylar dışındaki bölümünde serbestçe tasarruf edebilir. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısı, anne ve babanınki dörtte biridir; sağ kalan eşin saklı payı ise birlikte mirasçı olduğu kişilere göre değişir. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Paylarınızı miras payı aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Ortaklığın giderilmesi
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa her biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Mahkeme önce aynen taksimi değerlendirir; mümkün değilse taşınmazın satışına ve bedelin paylaştırılmasına karar verir. Bu davalarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur. Ayrıntılar ortaklığın giderilmesi rehberimizde.
İlk adımlar
- Mirasçılık belgesini noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alın.
- Terekede borç varsa mirası reddetme süresi üç aydır; bekletmeyin.
- Tapu kayıtlarını ve murisin son yıllardaki devirlerini kontrol ettirin.
Sık sorulan sorular
Mirasçılık belgesini nereden alırım?
Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Noterde işlem genellikle aynı gün tamamlanır; yabancı unsurlu ya da çekişmeli durumlarda mahkeme yolu tercih edilir.
Babam tapuyu kardeşime satış gibi gösterip bağışladı, ne yapabilirim?
Mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bağış satış gibi gösterilmişse muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Bu davada zamanaşımı ve hak düşürücü süre yoktur; ancak delillerin zamanla kaybolmaması için gecikmemek gerekir.
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır. Kardeşlerin saklı payı 2007’den bu yana kaldırılmıştır. Kardeşler yasal mirasçı olabilir; ancak miras bırakan vasiyetname ile onları mirastan tamamen yoksun bırakabilir.
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi ne zaman verilir?
Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse ve mirasçılar Türkiye’deyse ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde beyanname verilir. Süre, mirasçıların bulunduğu yere ve ölümün gerçekleştiği yere göre değişebilir.
