Miras
Mirasın Reddi: Üç Aylık Süre, Borca Batık Tereke ve Sonuçları
Ölen kişinin borçlarından kurtulmak için miras nasıl reddedilir, süre ne zaman başlar, reddeden mirasçının çocuklarını neden de düşünmek gerekir?
Kısaca
- Ret süresi, ölümü ve mirasçı olduğunu öğrenme tarihinden itibaren üç aydır.
- Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı yapılır.
- Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras reddedilmiş sayılır.
- Reddedenin payı altsoyuna geçer; çocuklar için de ret düşünülmelidir.
Miras yalnızca mal değil, borç da demektir. Mirasçılar, kural olarak miras bırakanın borçlarından kişisel olarak ve müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluktan kurtulmanın yolu, mirası süresi içinde ve usulüne uygun biçimde reddetmektir.
Süre ve başvuru
Türk Medeni Kanunu’na göre ret süresi üç aydır. Bu süre yasal mirasçılar için miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını sonradan öğrenenler için bu tarihten başlar. Ret, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı beyanla yapılır ve kayda geçirilir. Beyan koşulsuz ve kayıtsız olmalıdır.
Borca batık tereke
Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda mirasçı, mahkemeden terekenin borca batık olduğunun tespitini isteyebilir. Bu dava için üç aylık süre aranmaz; ancak alacaklılarla yaşanacak tartışmaları önlemek için açık bir ret beyanı çoğu zaman daha güvenli yoldur.
Ret hakkını kaybettiren davranışlar
Ret süresi dolmadan terekeye ait işlere karışan, olağan yönetim dışındaki işlemleri yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Örneğin ölenin aracını satmak ya da banka hesabındaki parayı çekip harcamak bu sonuca yol açabilir.
Mirası reddeden mirasçının payı, sanki o miras bırakandan önce ölmüş gibi kendi altsoyuna geçer. Yani borçlu bir babanın mirasını reddeden çocukların payı, onların çocuklarına, yani torunlara geçer. Bu nedenle torunlar için de süresinde ret beyanında bulunulması gerekir; küçükler için bu beyanı yasal temsilcileri verir.
Bütün mirasçılar reddederse
En yakın yasal mirasçıların hepsi mirası reddederse tereke, sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiyeden sonra artan bir değer kalırsa bu, ret olmasaydı hak sahibi olacak mirasçılara verilir.
Mirasın reddinde süreler
- Ret beyanı
- Öğrenmeden itibaren 3 ay
- Borca batıklığın tespiti
- Süreye bağlı değil
- Veraset ve intikal beyannamesi
- Ölümden itibaren kural olarak 4 ay
Temsilî örnek
Babası vefat eden iki kardeş, yüklü kredi kartı ve icra borçları olduğunu öğrenince iki ay içinde sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulundu. Kardeşlerden birinin iki küçük çocuğu için de anneleri yasal temsilci olarak aynı süre içinde ret beyanı verdi. Böylece borçlar torunlara da geçmedi.
Hazırlık listesi
- Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
- Mirasçılık belgesi
- Bilinen borçlara ait belgeler
- Ölüm tarihini öğrenme tarihinin kaydı
- Küçük mirasçılar için yasal temsilci bilgisi
- Tereke mallarına dokunulmadığının kontrolü
Sık sorulan sorular
Mirası reddedersem ölenin evinden de mahrum kalır mıyım?
Evet. Ret, mirasın tamamını kapsar; yalnızca borçları reddedip malları almak mümkün değildir.
Üç ayı kaçırdım, ne yapabilirim?
Haklı sebeplerin varlığında sulh hukuk mahkemesi süreyi uzatabilir ya da yeni bir süre verebilir. Ayrıca terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanırsa tespit davası açılabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
