İcra ve İflas
Çek ve Senet Takibine İtiraz: Beş Günlük Süre ve İcra Mahkemesi
Kambiyo senetlerine dayalı takipte ödeme emrine itiraz nereye, ne zaman ve hangi sebeplerle yapılır; imzaya itirazın reddinin sonuçları nelerdir?
Kısaca
- Kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz süresi beş gündür; ödeme süresi on gündür.
- İtiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır.
- İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden durdurma kararı istenir.
- İmzaya itirazı esastan reddedilen borçlu para cezası ve tazminatla karşılaşabilir.
Çek, bono ve poliçe, ticari hayatta hızla tahsil edilebilmeleri için kanunun özel olarak koruduğu belgelerdir. Bu belgelere dayanan takipte alacaklının elini güçlendiren kurallar uygulanır; borçlunun ise savunmasını çok kısa sürede ve doğru mercie yapması gerekir.
Süreler ve merci
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte borçluya ödeme emri gönderilir. Borçlu on gün içinde ödemezse haciz yapılabilir. Borca ya da imzaya itiraz ve takibin usulüne ilişkin şikâyetler için süre, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gündür ve başvuru icra mahkemesine yapılır.
Kambiyo takibinde süreler
- Borca ya da imzaya itiraz
- 5 gün, icra mahkemesine
- Senedin kambiyo vasfına şikâyet
- 5 gün
- Zamanaşımı itirazı
- 5 gün, icra mahkemesine
- Ödeme süresi
- 10 gün
Hangi sebeplerle itiraz edilir?
- İmza itirazı: Senetteki imza size ait değilse. Mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırır.
- Borca itiraz: Borcun ödendiğini ya da ertelendiğini gösteren belgeyle. İcra mahkemesinde kural olarak yazılı belge aranır.
- Kambiyo vasfı: Senette kanunun aradığı zorunlu unsurlardan biri (örneğin bonoda tanzim tarihi ya da lehtar adı) eksikse takip bu yolla yürütülemez.
- Zamanaşımı: Bonoda vadeden itibaren üç yıl, çekte ibraz süresinin bitiminden itibaren altı ay geçmişse.
Takip durur mu?
Kambiyo takibinde itiraz, adi takipteki gibi takibi kendiliğinden durdurmaz. İcra mahkemesi, itirazı ciddi bulursa takibin durdurulmasına karar verebilir. Bu nedenle başvuruda takibin durdurulması açıkça istenmeli ve dayanak belgeler eklenmelidir.
İmzaya itirazı esastan reddedilen borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına ve alacaklı lehine tazminata mahkûm edilebilir. İmza size aitse imza itirazı yerine gerçek savunmanıza odaklanın.
Süre geçtiyse
Beş günlük süre geçirilmişse borçlu olmadığınızı genel mahkemede menfi tespit davasıyla ispatlayabilirsiniz. Ödeme yapmak zorunda kaldıysanız istirdat davası açılabilir. Senedin hile ya da tehditle alındığı durumlarda ceza soruşturması da gündeme gelebilir.
Temsilî örnek
Bir esnafa, yıllar önce iş ortağına teminat olarak verdiği boş bir bononun doldurularak takibe konulduğu ödeme emri geldi. Bononun vadesinden itibaren üç yıldan fazla geçtiği görüldü ve beş gün içinde icra mahkemesine zamanaşımı itirazında bulunuldu. Mahkeme takibin durdurulmasına karar verdi.
Hazırlık listesi
- Ödeme emri ve tebliğ tarihi
- Senedin örneği (icra dosyasından)
- Ödeme makbuzları ya da dekontlar
- Senedin verildiği ilişkiye dair yazışmalar
- İmza örnekleri
- Senedin vade ve düzenleme tarihleri
Sık sorulan sorular
Teminat senedi için takip yapılabilir mi?
Senet üzerinde teminat olduğu yazılı değilse alacaklı kambiyo takibi başlatabilir. Senedin teminat amacıyla verildiği, yazılı belgeyle ispatlanabiliyorsa bu durum itirazda ileri sürülür.
İtirazla birlikte menfi tespit davası da açmalı mıyım?
İcra mahkemesindeki inceleme sınırlıdır; borcun varlığı yazılı belgeyle ispatlanamıyorsa geniş delil imkânı olan menfi tespit davası ayrıca değerlendirilir. İki yolun birlikte yürütülmesi mümkündür.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
