Aile
Anlaşmalı Boşanma: Protokol, Şartlar ve Tek Duruşmada Süreç
Anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde mutlaka bulunması gereken maddeler ve duruşmada dikkat edilecekler.
Av. Safiye Yegin KaplanAvukat
2 dk okuma
Kısaca
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurur ya da biri diğerinin davasını kabul eder.
- Hâkim eşleri bizzat dinler ve protokolü uygun bulmalıdır.
- Protokol ne kadar ayrıntılıysa sonradan çıkacak tartışma o kadar azdır.
Boşanma kararı verildiğinde, eşler hayatlarının yeni dönemini mahkeme salonlarında yıllarca tartışarak geçirmek zorunda değildir. Anlaşmalı boşanma, şartları sağlandığında genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Ancak hızlı olması, aceleyle imzalanan bir protokolün sonuçlarının hafif olduğu anlamına gelmez.
Şartlar
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilir. Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir.
Protokolde bulunması gerekenler
- Velayet: Ortak çocukların velayetinin hangi eşte olacağı.
- Kişisel ilişki: Diğer ebeveynle görüşme günleri, saatleri, bayram ve tatil düzeni.
- İştirak nafakası: Çocuk için ödenecek tutar, ödeme günü ve her yıl nasıl artırılacağı.
- Yoksulluk nafakası: Talep edilip edilmediği, tutarı ve süresi.
- Mal paylaşımı: Ev, araç, banka hesapları ve borçların nasıl paylaşılacağı; karşılıklı başka talep olmadığı.
- Ziynet ve kişisel eşyalar: Kimde kalacağı ya da iadesi.
- Tazminat: Maddi ve manevi tazminat talebi olup olmadığı.
- Masraflar: Yargılama giderlerinin kim tarafından karşılanacağı.
Protokolde mal paylaşımı açıkça düzenlenmez ve “başka talebimiz yoktur” ifadesi kullanılmazsa, boşanmadan sonra mal rejiminin tasfiyesi için ayrı dava açılabilir. Paylaşımı önceden hesaplamak için mal paylaşımı aracını kullanabilirsiniz.
Duruşma ve sonrası
Duruşmada eşlerin her ikisinin de hazır bulunması gerekir. Hâkim protokoldeki düzenlemeleri tarafların onayıyla değiştirebilir. Boşanma kararının kesinleşmesi için taraflar kanun yoluna başvurmayacaklarını bildirebilir. Kesinleşen karar nüfus kaydına işlenir. Kadın için boşanmadan sonra üç yüz günlük bekleme süresi vardır; gebe olmadığı tıbbi raporla belgelenirse mahkeme bu süreyi kaldırabilir.
Temsilî örnek
İki çocuklu bir çift boşanmaya karar verdi ve kısa bir protokol imzaladı. Protokolde nafakanın her yıl nasıl artırılacağı ve yaz tatilindeki kişisel ilişki düzeni yazılmamıştı. Bir yıl sonra her iki konuda da yeni dava açılması gerekti. Ayrıntılı bir protokol, bu ikinci yargılamayı baştan önleyebilirdi.
Hazırlık listesi
- Nüfus kayıt örneği ve evlilik tarihi
- Ortak malların listesi ve tapu, ruhsat kayıtları
- Gelir belgeleri
- Çocukların okul ve sağlık giderleri
- Kişisel ilişki takvimi taslağı
- Ziynet eşyası listesi
Sık sorulan sorular
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse ne olur?
Anlaşmalı boşanmada hâkimin her iki eşi bizzat dinlemesi gerekir. Eşlerden biri gelmezse duruşma ertelenebilir ya da dava çekişmeli boşanma olarak devam edebilir.
Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanabilir miyim?
Hayır. Bir yıl dolmamışsa anlaşmalı boşanma hükümleri uygulanmaz; çekişmeli boşanma davası açılabilir ve taraflar yargılama sırasında anlaşırsa bu durum dikkate alınır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
