Tazminat
Trafik Kazasında Tazminat: Sigortaya Başvuru, Kalemler ve Süreler
Trafik kazasında yaralanma, ölüm ve araç hasarı için hangi tazminatlar istenir, sigortaya başvuru neden zorunludur, zamanaşımı ne zaman dolar?
Av. Safiye Yegin KaplanAvukat
3 dk okuma
Kısaca
- Sigorta şirketine dava öncesi yazılı başvuru zorunludur; on beş gün beklenir.
- Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz; bu talep sürücü ve işletene yöneltilir.
- Zamanaşımı kural olarak iki yıl, her hâlde on yıldır; suç oluşturan olaylarda ceza zamanaşımı uygulanır.
- Kusur oranı ve maluliyet raporu tazminatın tutarını belirler.
Trafik kazaları hayatı bir anda değiştirir: tedavi süreci, iş kaybı, kalıcı sakatlık ya da bir yakının kaybı. Tazminat dosyası bu kayıpların her birini ayrı bir kalem olarak hesaplar. Doğru hesap ve eksiksiz başvuru, alınabilecek tutarı doğrudan etkiler.
Kimden istenir?
Kazaya karışan aracın işleteni ve sürücüsü zarardan sorumludur. Aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, poliçe limitleri içinde bu sorumluluğu üstlenir. Limitleri aşan zarar ile sigortanın kapsamadığı manevi tazminat, işleten ve sürücüden istenir.
Dava öncesi sigortaya başvuru
Karayolları Trafik Kanunu’na göre zarar gören, dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmalıdır. Şirket, gerekli belgelerin teslim edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde ödeme yapmaz ya da talebi karşılamazsa dava veya tahkim yoluna gidilir. Bu başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilebilir.
Tazminat kalemleri
- Geçici iş göremezlik: Tedavi süresince çalışamamaktan doğan kazanç kaybı.
- Sürekli iş göremezlik: Maluliyet oranına, yaşa ve gelire göre hesaplanan kalıcı kayıp.
- Bakıcı gideri: Kazazedenin başkasının bakımına muhtaç kaldığı hâllerde.
- Destekten yoksun kalma: Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve diğer yakınlar için.
- Araç hasarı ve değer kaybı: Onarım bedeli ve onarım sonrası piyasa değerindeki düşüş.
- Manevi tazminat: Yaralanan kişi ya da ağır yaralanma ve ölümde yakınları için; trafik sigortası kapsamında değildir.
Kazaya bağlı tedavi giderleri kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır; bu nedenle tedavi giderleri ayrıca değerlendirilir.
Kusur ve maluliyet
Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesi kesin değildir; mahkeme bilirkişi raporu alır. Kazazedenin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır. Maluliyet oranı ise yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporuyla belirlenir. Raporlara süresinde ve gerekçeli itiraz etmek, sonucu değiştirebilir.
Trafik kazasında süreler
- Sigortanın ödeme süresi
- Belgelerin tesliminden 15 gün
- Zamanaşımı
- Zarar ve sorumluyu öğrenmeden 2 yıl
- Her hâlde
- Kaza tarihinden 10 yıl
- Suç oluşturan olay
- Daha uzun ceza zamanaşımı
Temsilî örnek
Yaya geçidinde aracın çarptığı bir kişi bacağında kalıcı hasar nedeniyle yüzde on iki maluliyet raporu aldı. Sigorta şirketine başvuruldu; şirketin teklif ettiği tutar, kişinin gerçek gelirini değil asgari ücreti esas almıştı. Gelir belgeleriyle yapılan aktüerya hesabı mahkemede kabul edildi, manevi tazminat ise sürücüden ayrıca istendi.
Hazırlık listesi
- Kaza tespit tutanağı ve polis raporu
- Hastane kayıtları ve epikriz
- Maluliyet raporu
- Gelir belgeleri
- Ceza soruşturması dosya numarası
- Ölüm hâlinde mirasçılık belgesi ve nüfus kaydı
Sık sorulan sorular
Kusursuz yolcu da tazminat alabilir mi?
Evet. Yolcu, kusurlu sürücünün aracının trafik sigortasına başvurabilir. Sürücüyle akraba olmak bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Karşı aracın sigortası yoksa ne olur?
Sigortasız ya da tespit edilemeyen araçların verdiği bedeni zararlar için Güvence Hesabına başvurulabilir; maddi hasar için sürücü ve işletene gidilir.
Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?
Evet. Hukuk mahkemesi ceza davasını bekleyebilir, ancak tazminat davası için ceza davasının bitmesi şart değildir. Zamanaşımını kaçırmamak için beklemeyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
